Thuế hộ kinh doanh trong chợ 2026: Ai phải kê khai và nộp thuế?
Nội dung bài viết
Thuế hộ kinh doanh trong chợ là một trong những nội dung được nhiều tiểu thương và ban quản lý chợ quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh chính sách thuế đối với hộ kinh doanh đang có nhiều thay đổi. Việc nắm rõ nguyên tắc quản lý thuế, đối tượng phải kê khai và cách xác định nghĩa vụ thuế giúp hộ kinh doanh chủ động hơn trong hoạt động kinh doanh, đồng thời hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước.
Từ năm 2026, chính sách thuế đối với hộ kinh doanh có nhiều thay đổi, trong đó đáng chú ý là bỏ cơ chế thuế khoán và nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) lên 1 tỷ đồng/năm.
Với các hộ kinh doanh trong chợ, mức doanh thu này là căn cứ quan trọng để xác định có phát sinh nghĩa vụ thuế hay không, cách kê khai cũng như yêu cầu sử dụng hóa đơn điện tử.
Bài viết dưới đây VMarket sẽ cập nhật quy định áp dụng trong năm 2026 theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, Nghị định 141/2026/NĐ-CP và các hướng dẫn liên quan.
1. Hộ kinh doanh trong chợ doanh thu bao nhiêu thì phải nộp thuế?
Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN.
Chỉ khi tổng doanh thu trong năm trên 1 tỷ đồng, hộ kinh doanh mới thuộc diện chịu thuế GTGT và TNCN.
Có thể hình dung theo các nhóm sau:
Doanh thu trong năm | Thuế GTGT | Thuế TNCN |
|---|---|---|
Từ 1 tỷ đồng trở xuống | Không phải nộp | Không phải nộp |
Trên 1 tỷ đến 3 tỷ đồng | Phải nộp | Được lựa chọn phương pháp tính theo doanh thu hoặc thu nhập |
Trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng | Phải nộp | Tính trên thu nhập với thuế suất 17% |
Trên 50 tỷ đồng | Phải nộp | Tính trên thu nhập với thuế suất 20% |
Điểm cần lưu ý là 1 tỷ đồng là tổng doanh thu trong năm, không phải lợi nhuận sau khi trừ tiền nhập hàng, tiền thuê sạp hay các chi phí kinh doanh khác.
Ví dụ, một tiểu thương có tổng doanh thu năm 2026 là 800 triệu đồng thì không phải nộp thuế GTGT và TNCN, dù hoạt động kinh doanh diễn ra thường xuyên tại chợ.
Nếu doanh thu là 1,2 tỷ đồng, hộ kinh doanh đã vượt ngưỡng 1 tỷ đồng và phát sinh nghĩa vụ thuế theo quy định.
2. Doanh thu dưới 1 tỷ đồng có phải kê khai thuế không?
Không phải nộp thuế không đồng nghĩa với việc hộ kinh doanh hoàn toàn không phải cung cấp thông tin cho cơ quan thuế.
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc nhóm không chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN vẫn thực hiện thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm và kê khai các loại thuế khác nếu có theo mẫu quy định.
Theo hướng dẫn hiện hành, nhóm này sử dụng Mẫu số 01/TKN-CNKD.
Vì vậy, nên phân biệt rõ hai khái niệm:
- Kê khai/thông báo doanh thu: phục vụ việc xác định doanh thu thực tế và nghĩa vụ thuế.
- Nộp thuế GTGT, TNCN: chỉ phát sinh khi doanh thu vượt ngưỡng theo quy định.
Điều này đặc biệt quan trọng với hộ kinh doanh trong chợ vì doanh thu thực tế có thể thay đổi đáng kể giữa các tháng hoặc từng mùa kinh doanh.
3. Hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng phải nộp những thuế gì?
Hai sắc thuế chính liên quan trực tiếp đến hoạt động kinh doanh thông thường là:
- Thuế giá trị gia tăng;
- Thuế thu nhập cá nhân.
Mỗi loại thuế có cách xác định khác nhau.
3.1. Thuế GTGT đối với hộ kinh doanh
Đối với hộ kinh doanh thuộc diện chịu thuế GTGT, số thuế phải nộp được xác định theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu.
Công thức:
Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế × Tỷ lệ % thuế GTGT
Tỷ lệ phụ thuộc vào ngành nghề kinh doanh:
Nhóm hoạt động | Tỷ lệ GTGT |
|---|---|
Phân phối, cung cấp hàng hóa | 1% |
Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa; xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu | 3% |
Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu | 5% |
Hoạt động kinh doanh khác | 2% |
Đối với nhiều tiểu thương bán hàng hóa tại chợ như quần áo, đồ gia dụng, thực phẩm đóng gói hoặc các mặt hàng bán lẻ khác, hoạt động thường thuộc nhóm phân phối, cung cấp hàng hóa, với tỷ lệ GTGT thông thường là 1%.
Trong năm 2026, một số hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được giảm thuế GTGT theo chính sách hiện hành. Với hộ kinh doanh tính thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, mức tỷ lệ tính thuế GTGT đối với hàng hóa, dịch vụ đủ điều kiện được giảm 20% đến hết ngày 31/12/2026.
Do đó, khi tính số thuế thực tế, hộ kinh doanh cần xác định mặt hàng đang kinh doanh có thuộc diện được giảm thuế GTGT hay không.
3.2. Thuế TNCN đối với hộ kinh doanh
Cách tính thuế TNCN phụ thuộc vào mức doanh thu và phương pháp tính thuế mà hộ kinh doanh áp dụng.
a. Trường hợp doanh thu trên 1 tỷ đến 3 tỷ đồng
Hộ kinh doanh có thể lựa chọn một trong hai phương pháp tính thuế TNCN.
Cách 1: Tính theo tỷ lệ trên doanh thu
Nếu lựa chọn phương pháp này, doanh thu tính thuế TNCN là phần doanh thu vượt ngưỡng 1 tỷ đồng.
Doanh thu tính thuế TNCN = Tổng doanh thu trong năm – 1 tỷ đồng
Thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế × Thuế suất
Một số mức thuế suất:
Nhóm hoạt động | Thuế suất TNCN |
|---|---|
Phân phối, cung cấp hàng hóa | 0,5% |
Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa | 1,5% |
Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu | 2% |
Hoạt động kinh doanh khác | 1% |
Cách 2: Tính theo thu nhập
Hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đến 3 tỷ đồng cũng có thể lựa chọn phương pháp tính thuế trên thu nhập.
Thu nhập tính thuế = Doanh thu – Chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh
Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × 15%
b. Trường hợp doanh thu trên 3 tỷ đồng
Với hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng, thuế TNCN được xác định theo phương pháp tính trên thu nhập.
- Doanh thu trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng: thuế suất 17%.
- Doanh thu trên 50 tỷ đồng: thuế suất 20
4. Ví dụ cách tính thuế hộ kinh doanh trong chợ năm 2026
Giả sử một hộ kinh doanh quần áo tại chợ có tổng doanh thu năm 2026 là 1,2 tỷ đồng.
Hộ thuộc nhóm phân phối, cung cấp hàng hóa và lựa chọn phương pháp tính TNCN theo tỷ lệ trên doanh thu.
4.1. Thuế GTGT
Theo tỷ lệ thông thường:
1,2 tỷ đồng × 1% = 12 triệu đồng
Nếu hàng hóa thuộc đối tượng được áp dụng chính sách giảm thuế GTGT năm 2026 thì mức tỷ lệ tính thuế được giảm 20%, số thuế thực tế cần tính lại theo chính sách giảm thuế tương ứng.
4.2. Thuế TNCN
Phần doanh thu tính thuế TNCN:
1,2 tỷ – 1 tỷ = 200 triệu đồng
Thuế TNCN trước khi áp dụng chính sách giảm thuế:
200 triệu × 0,5% = 1 triệu đồng
Như vậy, không phải lấy toàn bộ 1,2 tỷ đồng nhân với 0,5%.
5. Năm 2026 hộ kinh doanh còn được giảm 30% thuế TNCN
Một chính sách mới đáng chú ý được ban hành tháng 8/2026 là Nghị quyết 43/2026/QH16.
Theo đó, cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh và có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế TNCN phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.
Chính sách này áp dụng đối với số thuế TNCN, không phải giảm 30% doanh thu và cũng không làm thay đổi ngưỡng doanh thu 1 tỷ đồng nêu trên.
Quay lại ví dụ hộ kinh doanh có số thuế TNCN trước giảm là 1 triệu đồng. Nếu đáp ứng điều kiện hưởng chính sách:
Số thuế được giảm: 1.000.000 × 30% = 300.000 đồng
Số thuế TNCN còn phải nộp: 700.000 đồng
Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 24/8/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và 2027. Tại thời điểm cập nhật bài viết, Chính phủ đang hoàn thiện quy định chi tiết về thủ tục thực hiện chính sách giảm thuế này.
6. Hộ kinh doanh nào phải sử dụng hóa đơn điện tử từ năm 2026?
Ngưỡng sử dụng hóa đơn điện tử cũng được điều chỉnh theo mức doanh thu 1 tỷ đồng.
Theo quy định hiện hành:
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Nếu doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống, hộ kinh doanh chưa thuộc diện bắt buộc theo ngưỡng này nhưng vẫn có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử nếu đáp ứng điều kiện và có nhu cầu.
Trường hợp hộ kinh doanh ban đầu có doanh thu chưa trên 1 tỷ đồng nhưng trong năm tổng doanh thu lũy kế vượt ngưỡng, việc đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử phải thực hiện theo thời hạn quy định kể từ kỳ tính thuế phát sinh doanh thu vượt ngưỡng.
Với hộ kinh doanh có nhiều địa điểm, cùng một mã số thuế được sử dụng cho các cửa hàng nhưng trên hóa đơn phải thể hiện mã địa điểm kinh doanh tương ứng.
7. Ban quản lý chợ cần lưu ý gì khi chính sách thuế thay đổi?
Ban quản lý chợ không thay hộ kinh doanh xác định nghĩa vụ thuế, nhưng việc quản lý dữ liệu đầy đủ sẽ giúp quá trình phối hợp, đối chiếu và cung cấp thông tin thuận lợi hơn khi cần thiết.
Một số dữ liệu nên được quản lý thống nhất gồm:
- Danh sách thương nhân đang hoạt động;
- Mã số thuế hoặc thông tin định danh của thương nhân;
- Kiosk, sạp và vị trí kinh doanh;
- Hợp đồng và thời gian thuê điểm kinh doanh;
- Tình trạng hoạt động của từng kiosk;
- Các khoản phí, điện, nước và dịch vụ phát sinh tại chợ.
Với chợ có hàng trăm hoặc hàng nghìn điểm kinh doanh, việc theo dõi thông tin bằng nhiều file rời hoặc sổ giấy dễ dẫn đến dữ liệu trùng lặp, thiếu cập nhật khi thương nhân thay đổi vị trí hoặc ngừng kinh doanh.
Các hệ thống quản lý chợ như VMarket giúp Ban quản lý tập trung dữ liệu thương nhân, kiosk, hợp đồng, điện nước, công nợ và các khoản thu trên cùng một nền tảng, từ đó thuận tiện hơn khi cần rà soát hoặc tổng hợp thông tin.
9. Một số câu hỏi thường gặp về thuế hộ kinh doanh trong chợ 2026
Doanh thu 600 triệu đồng/năm có phải nộp thuế không?
Không. Theo quy định áp dụng từ năm 2026, hộ kinh doanh có tổng doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN.
Doanh thu đúng 1 tỷ đồng có phải nộp thuế không?
Không. Ngưỡng quy định là từ 1 tỷ đồng trở xuống. Nghĩa vụ thuế GTGT và TNCN phát sinh khi doanh thu năm trên 1 tỷ đồng.
Doanh thu 1,2 tỷ đồng thì thuế TNCN tính trên 1,2 tỷ hay 200 triệu?
Nếu hộ thuộc nhóm trên 1 tỷ đến 3 tỷ đồng và lựa chọn phương pháp tính TNCN theo tỷ lệ trên doanh thu, doanh thu tính thuế là phần vượt ngưỡng 1 tỷ đồng.
Với doanh thu 1,2 tỷ đồng, phần doanh thu dùng để tính TNCN theo phương pháp này là 200 triệu đồng.
Hộ kinh doanh dưới 1 tỷ đồng có phải dùng hóa đơn điện tử không?
Không bắt buộc chỉ vì ngưỡng doanh thu. Hộ có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống vẫn có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử nếu đáp ứng điều kiện và có nhu cầu.
Hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ có phải làm gì với cơ quan thuế?
Hộ vẫn cần thực hiện thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm và thực hiện các nghĩa vụ kê khai khác nếu có theo quy định. Vì vậy, không nên hiểu “không phải nộp GTGT và TNCN” là không cần theo dõi hoặc khai báo doanh thu.
Kết luận
Từ năm 2026, 1 tỷ đồng/năm là mốc doanh thu quan trọng để xác định nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh trong chợ.
Hộ có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống không phải nộp thuế GTGT và TNCN. Khi doanh thu vượt 1 tỷ đồng, hộ bắt đầu phát sinh nghĩa vụ thuế và thuộc diện bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định.
Đáng chú ý, với hộ có doanh thu trên 1 tỷ đến 3 tỷ đồng lựa chọn tính TNCN theo tỷ lệ trên doanh thu, thuế TNCN được tính trên phần doanh thu vượt 1 tỷ đồng, không phải toàn bộ doanh thu.
Ngoài ra, hộ kinh doanh là cá nhân cư trú có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng còn thuộc nhóm được giảm 30% số thuế TNCN phải nộp trong năm 2026 và 2027 theo Nghị quyết 43/2026/QH16.
Đối với các chợ có số lượng lớn thương nhân và kiosk, việc quản lý tập trung thông tin thương nhân, hợp đồng, điểm kinh doanh và các khoản thu cũng giúp Ban quản lý chủ động hơn khi cần rà soát và tổng hợp dữ liệu. VMarket hỗ trợ số hóa các nghiệp vụ này trên cùng một hệ thống, hạn chế việc quản lý phân tán bằng nhiều file và sổ theo dõi riêng lẻ.
